VALLEE DE LA MARNE DE CHAUMONT A GOURZON
ZNIEFF de type 2 · identifiant national 210020162 · 2 750 ha · 165–280 m d'altitude
La ZNIEFF de type 2 « VALLEE DE LA MARNE DE CHAUMONT A GOURZON » (identifiant national 210020162) est un grand ensemble naturel riche et peu modifié qui s'étend sur 2 750 ha, entre 165 et 280 m d'altitude. Elle recouvre 31 communes, dont 6 engagées dans un Atlas de la biodiversité communale : Chaumont, Chevillon, Curel et 3 autres (département : Haute-Marne). L'inventaire national justifie ce classement par 147 espèces déterminantes, principalement chez les Phanérogames, les Oiseaux et les Mammifères.
Délimitation et bilan
Délimitation
La limite correspond au lit majeur de la Marne (le plus riche du point de vue faunistique et floristique) à l'exception des zones urbanisées, depuis Chaumont jusqu'à Gourzon. Quelques pelouses relictuelles et bois sur pente y ont été associés. En aval de Gourzon, la vallée, très industrialisée, perd de son intérêt.
Communes ABC concernées
6 commune(s) ayant un ABC sur les 31 commune(s) de la zone.
ChaumontChevillonCurelFontaines-sur-MarneBayard-sur-MarneRachecourt-sur-Marne
Espèces déterminantes citées
Espèces ayant justifié l'inscription de la zone à l'inventaire ZNIEFF (hors espèces confidentielles).
| Amphibiens 6 | |
|---|---|
| Alytes obstetricans (Laurenti, 1768) | |
| Bufo bufo (Linnaeus, 1758) | |
| Ichthyosaura alpestris (Laurenti, 1768) | |
| Lissotriton helveticus (Razoumowsky, 1789) | |
| Rana dalmatina Fitzinger in Bonaparte, 1838 | |
| Rana temporaria Linnaeus, 1758 | |
| Lépidoptères 15 | |
| Carterocephalus palaemon (Pallas, 1771) | |
| Erebia aethiops (Esper, 1777) | |
| Erebia medusa (Denis & Schiffermüller, 1775) | |
| Euplagia quadripunctaria (Poda, 1761) | |
| Glaucopsyche alexis (Poda, 1761) | |
| Hamearis lucina (Linnaeus, 1758) | |
| Hipparchia genava (Fruhstorfer, 1908) | |
| Lycaena dispar (Haworth, 1802) | |
| Lysandra bellargus (Rottemburg, 1775) | |
| Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758) | |
| Melitaea diamina (Lang, 1789) | |
| Melitaea parthenoides Keferstein, 1851 | |
| Plebejus argyrognomon (Bergsträsser, 1779) | |
| Satyrium acaciae (Fabricius, 1787) | |
| Zygaena loti (Denis & Schiffermüller, 1775) | |
| Mammifères 20 | |
| Arvicola sapidus Miller, 1908 | |
| Castor fiber Linnaeus, 1758 | |
| Crocidura leucodon (Hermann, 1780) | |
| Eptesicus serotinus (Schreber, 1774) | |
| Felis silvestris Schreber, 1775 | |
| Glis glis (Linnaeus, 1766) | |
| Lepus europaeus Pallas, 1778 | |
| Muscardinus avellanarius (Linnaeus, 1758) | |
| Mustela erminea Linnaeus, 1758 | |
| Mustela putorius Linnaeus, 1758 | |
| Myotis bechsteini (Kuhl, 1817) | |
| Myotis daubentoni | |
| Myotis myotis (Borkhausen, 1797) | |
| Myotis mystacinus (Kuhl, 1817) | |
| Myotis nattereri (Kuhl, 1817) | |
| Neomys fodiens (Pennant, 1771) | |
| Nyctalus noctula (Schreber, 1774) | |
| Pipistrellus pipistrellus (Schreber, 1774) | |
| Plecotus auritus (Linnaeus, 1758) | |
| Rhinolophus hipposideros (Bechstein, 1800) | |
| Odonates 4 | |
| Coenagrion mercuriale (Charpentier, 1840) | |
| Coenagrion scitulum (Rambur, 1842) | |
| Gomphus simillimus Selys, 1840 | |
| Orthetrum coerulescens (Fabricius, 1798) | |
| Oiseaux 35 | |
| Acrocephalus arundinaceus (Linnaeus, 1758) | |
| Acrocephalus palustris (Bechstein, 1798) | |
| Acrocephalus schoenobaenus (Linnaeus, 1758) | |
| Anthus pratensis (Linnaeus, 1758) | |
| Ardea cinerea Linnaeus, 1758 | |
| Carduelis carduelis (Linnaeus, 1758) | |
| Certhia familiaris Linnaeus, 1758 | |
| Charadrius dubius Scopoli, 1786 | |
| Chloris chloris (Linnaeus, 1758) | |
| Cinclus cinclus (Linnaeus, 1758) | |
| Dendrocopos minor (Linnaeus, 1758) | |
| Dryocopus martius (Linnaeus, 1758) | |
| Emberiza calandra Linnaeus, 1758 | |
| Emberiza cirlus Linnaeus, 1766 | |
| Emberiza citrinella Linnaeus, 1758 | |
| Falco subbuteo Linnaeus, 1758 | |
| Jynx torquilla Linnaeus, 1758 | |
| Lanius senator Linnaeus, 1758 | |
| Linaria cannabina (Linnaeus, 1758) | |
| Locustella naevia (Boddaert, 1783) | |
| Milvus migrans (Boddaert, 1783) | |
| Milvus milvus (Linnaeus, 1758) | |
| Motacilla flava Linnaeus, 1758 | |
| Muscicapa striata (Pallas, 1764) | |
| Pernis apivorus (Linnaeus, 1758) | |
| Phoenicurus phoenicurus (Linnaeus, 1758) | |
| Phylloscopus sibilatrix (Bechstein, 1793) | |
| Poecile montanus (Conrad von Baldenstein, 1827) | |
| Pyrrhula pyrrhula (Linnaeus, 1758) | |
| Riparia riparia (Linnaeus, 1758) | |
| Saxicola rubicola (Linnaeus, 1766) | |
| Serinus serinus (Linnaeus, 1766) | |
| Streptopelia turtur (Linnaeus, 1758) | |
| Sylvia curruca (Linnaeus, 1758) | |
| Turdus pilaris Linnaeus, 1758 | |
| Orthoptères 7 | |
| Calliptamus italicus (Linnaeus, 1758) | |
| Chorthippus albomarginatus (De Geer, 1773) | |
| Ephippiger diurnus diurnus Dufour, 1841 | |
| Ephippiger diurnus Dufour, 1841 | |
| Euchorthippus declivus (Brisout de Barneville, 1848) | |
| Mecostethus parapleurus (Hagenbach, 1822) | |
| Stethophyma grossum (Linnaeus, 1758) | |
| Phanérogames 51 | |
| Anacamptis pyramidalis (L.) Rich., 1817 | |
| Anthericum liliago L., 1753 | |
| Aster amellus L., 1753 | |
| Brassica nigra (L.) W.D.J.Koch, 1833 | |
| Buxus sempervirens L., 1753 | |
| Cardamine amara L., 1753 | |
| Carex halleriana Asso, 1779 | |
| Carum carvi L., 1753 | |
| Corydalis solida (L.) Clairv., 1811 | |
| Dactylorhiza majalis (Rchb.) P.F.Hunt & Summerh., 1965 | |
| Dichoropetalum carvifolia (Vill.) Pimenov & Kljuykov, 2007 | |
| Draba muralis L., 1753 | |
| Eleocharis uniglumis (Link) Schult., 1824 | |
| Epipactis muelleri Godfery, 1921 | |
| Erysimum cheiranthoides L., 1753 | |
| Euphorbia esula L., 1753 | |
| Euphorbia flavicoma subsp. verrucosa (Fiori) Pignatti, 1973 | |
| Fumana procumbens (Dunal) Gren. & Godr., 1847 | |
| Galium fleurotii Jord., 1849 | |
| Geranium sanguineum L., 1753 | |
| Globularia bisnagarica L., 1753 | |
| Himantoglossum hircinum (L.) Spreng., 1826 | |
| Hordeum secalinum Schreb., 1771 | |
| Hydrocharis morsus-ranae L., 1753 | |
| Inula britannica L., 1753 | |
| Inula spiraeifolia L., 1759 | |
| Isopyrum thalictroides L., 1753 | |
| Leersia oryzoides (L.) Sw., 1788 | |
| Leontodon hispidus subsp. hyoseroides (Welw. ex Rchb.) Gremli, 1885 | |
| Linum tenuifolium L., 1753 | |
| Melica nutans L., 1753 | |
| Noccaea montana (L.) F.K.Mey., 1973 | |
| Oenanthe fistulosa L., 1753 | |
| Orchis militaris L., 1753 | |
| Orobanche hederae Vaucher ex Duby, 1828 | |
| Polygonum bistorta L. | |
| Primula veris var. columnae (Ten.) B.Bock, 2012 | |
| Quercus pubescens Willd., 1805 | |
| Ribes nigrum L., 1753 | |
| Scilla bifolia L., 1753 | |
| Scrophularia auriculata L., 1753 | |
| Sedum rubens L., 1753 | |
| Seseli montanum L., 1753 | |
| Sesleria caerulea (L.) Ard., 1763 | |
| Silene vulgaris subsp. prostrata (Gaudin) Schinz & Thell., 1923 | |
| Succisa pratensis Moench, 1794 | |
| Teucrium chamaedrys L., 1753 | |
| Thalictrum flavum L., 1753 | |
| Thymus praecox Opiz, 1824 | |
| Trifolium fragiferum L., 1753 | |
| Ulmus laevis Pall., 1784 | |
| Poissons 4 | |
| Cottus gobio Linnaeus, 1758 | |
| Lampetra planeri (Bloch, 1784) | |
| Salmo trutta fario Linnaeus, 1758 | |
| Thymallus thymallus (Linnaeus, 1758) | |
| Reptiles 5 | |
| Anguis fragilis Linnaeus, 1758 | |
| Coluber viridiflavus Lacepède, 1789 | |
| Hierophis viridiflavus (Lacepède, 1789) | |
| Natrix helvetica (Lacepède, 1789) | |
| Podarcis muralis (Laurenti, 1768) | |
Fiche établie à partir de l'inventaire national ZNIEFF de l' INPN (MNHN) — extraction ZNIEFF INPN 2025 (ZIP de secours). Méthodologie et licences.