Dunes de Gravelines
ZNIEFF de type 1 · identifiant national 310030011 · 551 ha · 0–10 m d'altitude
La ZNIEFF de type 1 « Dunes de Gravelines » (identifiant national 310030011) est un secteur d'intérêt biologique remarquable qui s'étend sur 551 ha, entre 0 et 10 m d'altitude. Elle recouvre 1 commune, dont 1 engagée dans un Atlas de la biodiversité communale : Gravelines (département : Nord). L'inventaire national justifie ce classement par 121 espèces déterminantes, principalement chez les Phanérogames, les Oiseaux et les Annélides.
Délimitation et bilan
Délimitation
Périmètre comprenant l’ensemble du cordon dunaire au nord de Petit-Fort-Philippe et incluant une mare à proximité de la centrale nucléaire. Une nouvelle extension de la ZNIEFF est proposée en 2015, correspondant à l’espace naturel sensible de Hems-Saint-Pol au sud de la centrale (20 ha),celui-ci présentant actuellement un enjeu non négligeable pour l’avifaune (milieux récemment requalifié en zone d’accueil pour les oiseaux), ainsi qu’à une zone au sud-est de la jetée des Huttes (dunes embryonnaire, dunes blanches, friches portuaires…).
L’extension proposée à l’ENS des Hems-Saint-Pol est justifiée par la présence de deux plans d’eau récemment créés pour l’accueil de l’avifaune. Ces milieux pionniers présentent un réel intérêt pour la nidification de l’Avocetteélégante (Recurvirostra avosetta), de l’Echasse blanche (Himantopus himantopus), de la Mouette rieuse (Chroicocephalus ridibundus) et pour les Anatidés. Il est également un lieu d’hivernage de nombreux Anatidés comme le Canard souchet (Anas clypeata), le Garrot à œil d’or (Bucephala clangula)et la Sarcelle d’hiver (Anas crecca).
Espèces déterminantes citées
Espèces ayant justifié l'inscription de la zone à l'inventaire ZNIEFF (hors espèces confidentielles).
| Amphibiens 1 | |
|---|---|
| Bufo calamita Laurenti, 1768 | |
| Annélides 8 | |
| Arenicola marina (Linnaeus, 1758) | |
| Hediste diversicolor (O.F. Müller, 1776) | |
| Lanice conchilega (Pallas, 1766) | |
| Nephtys cirrosa Ehlers, 1868 | |
| Nephtys hombergii Savigny in Lamarck, 1818 | |
| Ophelia rathkei McIntosh, 1908 | |
| Phyllodoce mucosa Örsted, 1843 | |
| Pygospio elegans Claparède, 1863 | |
| Autres 3 | |
| Ophiura albida Forbes, 1839 | |
| Ophiura ophiura (Linnaeus, 1758) | |
| Scolelepis squamata | |
| Crustacés 2 | |
| Corophium arenarium Crawford, 1937 | |
| Corophium volutator (Pallas, 1766) | |
| Lépidoptères 1 | |
| Hipparchia semele (Linnaeus, 1758) | |
| Mammifères 2 | |
| Halichoerus grypus (Fabricius, 1791) | |
| Phoca vitulina Linnaeus, 1758 | |
| Mollusques 4 | |
| Abra alba (W. Wood, 1802) | |
| Mytilus edulis Linnaeus, 1758 | |
| Scrobicularia plana (da Costa, 1778) | |
| Spisula solida (Linnaeus, 1758) | |
| Oiseaux 37 | |
| Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804) | |
| Alauda arvensis Linnaeus, 1758 | |
| Alcedo atthis (Linnaeus, 1758) | |
| Anas strepera Linnaeus, 1758 | |
| Anthus petrosus (Montagu, 1798) | |
| Anthus pratensis (Linnaeus, 1758) | |
| Aythya ferina (Linnaeus, 1758) | |
| Aythya fuligula (Linnaeus, 1758) | |
| Carduelis cannabina (Linnaeus, 1758) | |
| Cettia cetti (Temminck, 1820) | |
| Charadrius alexandrinus Linnaeus, 1758 | |
| Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758 | |
| Chroicocephalus ridibundus (Linnaeus, 1766) | |
| Circus aeruginosus (Linnaeus, 1758) | |
| Cisticola juncidis (Rafinesque, 1810) | |
| Emberiza citrinella Linnaeus, 1758 | |
| Emberiza schoeniclus (Linnaeus, 1758) | |
| Galerida cristata (Linnaeus, 1758) | |
| Himantopus himantopus (Linnaeus, 1758) | |
| Hippolais icterina (Vieillot, 1817) | |
| Hirundo rustica Linnaeus, 1758 | |
| Larus argentatus Pontoppidan, 1763 | |
| Larus fuscus Linnaeus, 1758 | |
| Larus melanocephalus Temminck, 1820 | |
| Locustella naevia (Boddaert, 1783) | |
| Motacilla alba yarrellii Gould, 1837 | |
| Oenanthe oenanthe (Linnaeus, 1758) | |
| Phylloscopus trochilus (Linnaeus, 1758) | |
| Pyrrhula pyrrhula (Linnaeus, 1758) | |
| Recurvirostra avosetta Linnaeus, 1758 | |
| Riparia riparia (Linnaeus, 1758) | |
| Saxicola torquatus auct. | |
| Sterna dougallii Montagu, 1813 | |
| Sterna hirundo Linnaeus, 1758 | |
| Sterna paradisaea Pontoppidan, 1763 | |
| Sylvia communis Latham, 1787 | |
| Tadorna tadorna (Linnaeus, 1758) | |
| Orthoptères 1 | |
| Myrmeleotettix maculatus (Thunberg, 1815) | |
| Phanérogames 58 | |
| Ammophila arenaria subsp. arenaria (L.) Link, 1827 | |
| Anacamptis pyramidalis (L.) Rich., 1817 | |
| Arabis hirsuta (L.) Scop., 1772 | |
| Atriplex laciniata L., 1753 | |
| Beta vulgaris subsp. maritima (L.) Arcang., 1882 | |
| Bolboschoenus maritimus (L.) Palla, 1905 | |
| Cakile maritima subsp. integrifolia (Hornem.) Hyl. ex Greuter & Burdet, 1986 | |
| Carex arenaria L., 1753 | |
| Catapodium marinum (L.) C.E.Hubb., 1955 | |
| Cerastium arvense L., 1753 | |
| Cerastium diffusum Pers., 1805 | |
| Clinopodium acinos (L.) Kuntze, 1891 | |
| Convolvulus soldanella L., 1753 | |
| Crambe maritima L., 1753 | |
| Crithmum maritimum L., 1753 | |
| Dactylorhiza fuchsii (Druce) Soó, 1962 | |
| Dactylorhiza praetermissa (Druce) Soó, 1962 | |
| Elytrigia juncea subsp. boreoatlantica (Simonet & Guin.) Hyl., 1953 | |
| Epipactis palustris (L.) Crantz, 1769 | |
| Erodium lebelii Jord., 1852 | |
| Eryngium maritimum L., 1753 | |
| Euphorbia paralias L., 1753 | |
| Festuca arenaria Osbeck, 1788 | |
| Festuca juncifolia St.-Amans, 1821 | |
| Glaucium flavum Crantz, 1763 | |
| Glaux maritima L., 1753 | |
| Himantoglossum hircinum (L.) Spreng., 1826 | |
| Hippophae rhamnoides subsp. rhamnoides L., 1753 | |
| Honckenya peploides (L.) Ehrh., 1788 | |
| Juncus ambiguus Guss., 1827 | |
| Juncus gerardi Loisel., 1809 | |
| Koeleria albescens DC., 1813 | |
| Koeleria arenaria (Dumort.) Ujhelyi, 1970 | |
| Leymus arenarius (L.) Hochst., 1848 | |
| Oenanthe lachenalii C.C.Gmel., 1805 | |
| Ononis spinosa L., 1753 | |
| Ophrys apifera Huds., 1762 | |
| Parapholis strigosa (Dumort.) C.E.Hubb., 1946 | |
| Phelipanche purpurea (Jacq.) Soják, 1972 | |
| Phleum arenarium L., 1753 | |
| Plantago coronopus L., 1753 | |
| Poa bulbosa L., 1753 | |
| Ranunculus peltatus subsp. baudotii (Godr.) Meikle ex C.D.K.Cook, 1984 | |
| Rhinanthus angustifolius C.C.Gmel., 1806 | |
| Sagina maritima G.Don, 1810 | |
| Sagina nodosa (L.) Fenzl, 1833 | |
| Salicornia europaea L., 1753 | |
| Salix repens subsp. dunensis Rouy, 1910 | |
| Salsola kali subsp. kali L., 1753 | |
| Salvia pratensis L., 1753 | |
| Samolus valerandi L., 1753 | |
| Schoenoplectus tabernaemontani (C.C.Gmel.) Palla, 1888 | |
| Spergula marina (L.) Bartl. & H.L.Wendl., 1825 | |
| Trifolium scabrum L., 1753 | |
| Vicia lathyroides L., 1753 | |
| Viola saxatilis subsp. curtisii (E.Forst.) Kirschner & Skalicky, 1989 | |
| Vulpia membranacea (L.) Dumort., 1824 | |
| Zannichellia palustris L., 1753 | |
| Poissons 4 | |
| Anguilla anguilla (Linnaeus, 1758) | |
| Cobitis taenia Linnaeus, 1758 | |
| Esox lucius Linnaeus, 1758 | |
| Rhodeus sericeus | |
Fiche établie à partir de l'inventaire national ZNIEFF de l' INPN (MNHN) — extraction ZNIEFF INPN 2025 (ZIP de secours). Méthodologie et licences.