Massif de Quérigut et forêt du Carcanet (Donezan)
ZNIEFF de type 2 · identifiant national 730006764 · 12 107 ha · 717–2125 m d'altitude
La ZNIEFF de type 2 « Massif de Quérigut et forêt du Carcanet (Donezan) » (identifiant national 730006764) est un grand ensemble naturel riche et peu modifié qui s'étend sur 12 107 ha, entre 717 et 2 125 m d'altitude. Elle recouvre 17 communes, dont 2 engagées dans un Atlas de la biodiversité communale : Fontrabiouse et Puyvalador (département : Pyrénées-Orientales). L'inventaire national justifie ce classement par 262 espèces déterminantes, principalement chez les Phanérogames, les Basidiomycètes et les Bryophytes.
Délimitation et bilan
Délimitation
Cette ZNIEFF de type 2 correspond à la région appelée Donezan, partie ariégeoise du bassin versant audois. Elle est située entre les grandes entités géographiques que sont le Capcir (Pyrénées-Orientales), le massif d’Orlu (Ariège) et le plateau de Sault (Aude). Ses contours sont principalement basés sur des critères géomorphologiques. La zone est délimitée au sud par les crêtes sommitales frontières avec les Pyrénées-Orientales depuis le pic de Baxouillade jusqu’au Sarrat del Bel Aire. Les crêtes frontières avec la réserve d’Orlu, entre le roc Blanc et le Tarbézou, matérialisent la limite ouest. Enfin, le territoire est encadré, au nord par la montagne de Mijanès (du col de Pailhères à la route de Campagna-de-Sault), et à l’est par les gorges de l’Aude ainsi que la forêt domaniale du Carcanet sur le versant ouest du Madrès. La station de ski de Mijanès, peu artificialisée et hébergeant des enjeux naturels (notamment flore déterminante et galliformes patrimoniaux), est incluse dans le périmètre.
Communes ABC concernées
2 commune(s) ayant un ABC sur les 17 commune(s) de la zone.
Espèces déterminantes citées
Espèces ayant justifié l'inscription de la zone à l'inventaire ZNIEFF (hors espèces confidentielles).
| Amphibiens 3 | |
|---|---|
| Alytes obstetricans (Laurenti, 1768) | |
| Calotriton asper (Al. Dugès, 1852) | |
| Lissotriton helveticus (Razoumowsky, 1789) | |
| Ascomycètes 3 | |
| Mitrula paludosa Fr. ex Fr. | |
| Peziza vinacea Rabenh. | |
| Scutellinia scutellata (L. ex Fr.) Lambotte | |
| Autres 2 | |
| Rusekella similis Deharveng, 1982 | |
| Tetracanthella pseudomontana Cassagnau, 1953 | |
| Basidiomycètes 58 | |
| Alnicola bohemica (Velenovsky) Kühner & R. Maire | |
| Amanita eliae Quélet | |
| Arrhenia auriscalpium (Fr. : Fr.) Fr. | |
| Bondarzewia mesenterica (J.C. Sch.) Kreisel | |
| Chroogomphus helveticus (Singer) Moser | |
| Clitocybula lacerata (Scop.) Métrod ex Singer | |
| Coprinus velox sensu Kits van Waveren | |
| Cortinarius atrovirens Kalchbrenner | |
| Cortinarius brunneus (Pers. : Fr.) Fr. | |
| Cortinarius dibaphus Fr. | |
| Cortinarius elegantissimus R. Henry | |
| Cortinarius glaucopus (J.C. Sch. : Fr.) Fr. | |
| Cortinarius multiformis (Fr. ?) Fr. | |
| Cortinarius percomis Fr. | |
| Entoloma clypeatum (L.) Kummer | |
| Entoloma depluens (Batsch ex Fr.) Hesler | |
| Entoloma mougeotii (Fr.) Hesler | |
| Entoloma papillatum (Bresadola) Dennis | |
| Galerina mairei Bouteville & P.-A. Moreau | |
| Galerina paludosa (Fr.) Kühner | |
| Gymnopilus bellulus (Sacc.) Murrill | |
| Hydnellum ferrugineum (Fr. : Fr.) P. Karsten | |
| Hygrophorus hyacinthinus Quélet | |
| Hygrophorus karstenii Sacc. & Cuboni | |
| Hygrophorus poetarum Heim | |
| Hygrophorus purpurascens (Alb. & Schw. : Fr.) Fr. | |
| Hymenochaete fuliginosa (Pers.) Léveillé | |
| Hypholoma elongatum (Pers. : Fr.) Ricken | |
| Lactarius aspideus (Fr. : Fr.) Fr. | |
| Lactarius badiosanguineus Kühner & Romagn. | |
| Lactarius curtus Britzelmayr | |
| Lactarius helvus (Fr. : Fr.) Fr. | |
| Lactarius lilacinus (Lasch : Fr.) Fr. | |
| Lactarius trivialis (Fr. : Fr.) Fr. | |
| Lasiochlaena anisea Pouzar | |
| Lentinellus castoreus (Fr.) Kühner & R. Maire | |
| Myxomphalia maura (Fr. : Fr.) Bigelow ex Hora | |
| Nothopanus porrigens (Pers. : Fr.) Singer | |
| Omphalina epichysium (Pers. : Fr.) Quélet | |
| Onnia tomentosa (Fr. : Fr.) P. Karsten | |
| Phellodon niger (Fr. : Fr.) P. Karsten | |
| Pholiota aurivella (Batsch : Fr.) Kummer | |
| Pleurotus dryinus (Pers. : Fr.) Kummer | |
| Pluteus primus Bonnard | |
| Pseudotomentella tristis (P. Karsten) M.J. Larsen | |
| Ramaria sanguinea (Pers.) Quélet | |
| Rugosomyces onychina (Fr.) Raithelhuber | |
| Russula gracillima J. Schäffer | |
| Russula mesospora Singer | |
| Russula raoultii Quélet | |
| Russula rhodopus Zvara | |
| Russula sericatula Romagn. | |
| Russula silvestris (Singer) Reumaux | |
| Sarcodon imbricatus (L. ex Fr.) Karsten | |
| Tephrocybe osmophora (E.-J. Gilbert) Bon | |
| Tomentella lilacinogrisea Wakefield | |
| Tremella encephala Willd. : Fr. | |
| Xeromphalina campanella (Batsch : Fr.) Kühner & R. Maire | |
| Bryophytes 16 | |
| Hamatocaulis vernicosus (Mitt.) Hedenäs | |
| Sphagnum angustifolium (C.E.O.Jensen ex Russow) C.E.O.Jensen | |
| Sphagnum capillifolium (Ehrh.) Hedw. | |
| Sphagnum compactum Lam. & DC. | |
| Sphagnum cuspidatum Ehrh. ex Hoffm. | |
| Sphagnum denticulatum Brid. | |
| Sphagnum fallax (H.Klinggr.) H.Klinggr. | |
| Sphagnum flexuosum Dozy & Molk. | |
| Sphagnum magellanicum Brid. | |
| Sphagnum papillosum Lindb. | |
| Sphagnum rubellum Wilson | |
| Sphagnum russowii Warnst. | |
| Sphagnum squarrosum Crome | |
| Sphagnum subnitens Russow & Warnst. | |
| Sphagnum subsecundum Nees | |
| Sphagnum teres (Schimp.) Ångstr. | |
| Coléoptères 6 | |
| Acanthocinus reticulatus (Razoumowsky, 1789) | |
| Anastrangalia reyi (Heyden, 1889) | |
| Calopus serraticornis (Linnaeus, 1758) | |
| Diacanthous undulatus (De Geer, 1774) | |
| Judolia sexmaculata (Linnaeus, 1758) | |
| Lepturobosca virens (Linnaeus, 1758) | |
| Diptères 1 | |
| Arctophila bombiforme (Fallén, 1810) | |
| Lépidoptères 9 | |
| Anthocharis euphenoides Staudinger, 1869 | |
| Boloria eunomia (Esper, 1799) | |
| Boloria napaea (Hoffmannsegg, 1804) | |
| Boloria pales (Denis & Schiffermüller, 1775) | |
| Erebia triaria (de Prunner, 1798) | |
| Euphydryas aurinia (Rottemburg, 1775) | |
| Lycaena helle (Denis & Schiffermüller, 1775) | |
| Maculinea arion (Linnaeus, 1758) | |
| Satyrium w-album (Knoch, 1782) | |
| Mammifères 3 | |
| Galemys pyrenaicus (E. Geoffroy, 1811) | |
| Lutra lutra (Linnaeus, 1758) | |
| Rupicapra pyrenaica Bonaparte, 1845 | |
| Mollusques 4 | |
| Abida attenuata (Fagot, 1886) | |
| Chilostoma acrotricha (P. Fischer, 1877) | |
| Cochlostoma nouleti (Dupuy, 1851) | |
| Pyrenaearia carascalopsis (Fagot, 1884) | |
| Odonates 5 | |
| Aeshna grandis (Linnaeus, 1758) | |
| Coenagrion hastulatum (Charpentier, 1825) | |
| Leucorrhinia dubia (Vander Linden, 1825) | |
| Somatochlora metallica metallica (Vander Linden, 1825) | |
| Sympetrum flaveolum (Linnaeus, 1758) | |
| Oiseaux 3 | |
| Lagopus mutus pyrenaicus Hartert, 1921 | |
| Perdix perdix hispaniensis Reichenow, 1892 | |
| Tetrao urogallus aquitanicus Ingram, 1915 | |
| Phanérogames 145 | |
| Acer opalus Mill., 1768 | |
| Agrostemma githago L., 1753 | |
| Alchemilla flabellata Buser, 1891 | |
| Allium victorialis L., 1753 | |
| Androsace vandellii (Turra) Chiov., 1919 | |
| Anthyllis vulneraria subsp. vulnerarioides (All.) Arcang., 1894 | |
| Antirrhinum latifolium Mill., 1768 | |
| Antirrhinum majus subsp. majus L., 1753 | |
| Aquilegia pyrenaica DC., 1815 | |
| Arabis nova subsp. nova Vill., 1779 | |
| Arenaria purpurascens Ramond ex DC., 1805 | |
| Arnica montana var. montana L., 1753 | |
| Arnoseris minima (L.) Schweigg. & Körte, 1811 | |
| Artemisia eriantha Ten., 1831 | |
| Astragalus alpinus subsp. alpinus L., 1753 | |
| Astrantia minor L., 1753 | |
| Bombycilaena erecta (L.) Smoljan., 1955 | |
| Calamintha grandiflora (L.) Moench, 1794 | |
| Campanula precatoria Timb.-Lagr., 1873 | |
| Campanula speciosa subsp. speciosa Pourr., 1788 | |
| Cardamine pentaphyllos (L.) Crantz, 1769 | |
| Carex atrata L., 1753 | |
| Carex flava var. flava L., 1753 | |
| Carex macrostylos Lapeyr., 1813 | |
| Carex ornithopoda subsp. ornithopodioides (Hausm.) Nyman, 1882 | |
| Carex paniculata L., 1755 | |
| Carex parviflora Host, 1801 | |
| Carex pulicaris L., 1753 | |
| Carex rostrata Stokes, 1787 | |
| Carex rupestris All., 1785 | |
| Carex umbrosa subsp. huetiana (Boiss.) Soó, 1970 | |
| Carlina acanthifolia subsp. acanthifolia All., 1773 | |
| Carum verticillatum (L.) W.D.J.Koch, 1824 | |
| Centaurea montana L., 1753 | |
| Centaurea paniculata L., 1753 | |
| Chrysosplenium alternifolium L., 1753 | |
| Cicerbita alpina (L.) Wallr., 1822 | |
| Cirsium rivulare (Jacq.) All., 1789 | |
| Cistus laurifolius L., 1753 | |
| Colutea arborescens L., 1753 | |
| Conopodium pyrenaeum (Loisel.) Miégev., 1874 | |
| Convallaria majalis L., 1753 | |
| Corallorhiza trifida Châtel., 1760 | |
| Crepis mollis (Jacq.) Asch., 1864 | |
| Crocus vernus subsp. albiflorus (Kit. ex Schult.) Ces., 1844 | |
| Cytisus oromediterraneus Rivas Mart. & al., 1984 | |
| Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata (L.) Soó, 1962 | |
| Dianthus barbatus subsp. barbatus L., 1753 | |
| Drosera rotundifolia L., 1753 | |
| Echinops sphaerocephalus L., 1753 | |
| Eleocharis palustris (L.) Roem. & Schult., 1817 | |
| Epilobium alpestre (Jacq.) Krock., 1787 | |
| Eriophorum vaginatum L., 1753 | |
| Eryngium bourgatii Gouan, 1773 | |
| Festuca airoides Lam., 1788 | |
| Festuca glacialis Miégev., 1874 | |
| Festuca quadriflora Honck., 1782 | |
| Fourraea alpina (L.) Greuter & Burdet, 1984 | |
| Galium maritimum L., 1767 | |
| Genista anglica L., 1753 | |
| Gentiana occidentalis subsp. corbariensis (Braun-Blanq.) J.Magnin, 1992 | |
| Gentiana occidentalis var. aragonensis Nègre, 1975 | |
| Gentiana pneumonanthe L., 1753 | |
| Gentiana pyrenaica L., 1767 | |
| Geum pyrenaicum Mill., 1768 | |
| Goodyera repens (L.) R.Br., 1813 | |
| Holosteum umbellatum L., 1753 | |
| Hormathophylla macrocarpa (DC.) P.Küpfer, 1974 | |
| Juncus pyrenaeus Timb.-Lagr. & Jeanb., 1883 | |
| Juncus squarrosus L., 1753 | |
| Lathyrus cirrhosus Ser., 1825 | |
| Leontodon duboisii Sennen, 1936 | |
| Leucanthemum maximum (Ramond) DC., 1837 | |
| Lilium pyrenaicum Gouan, 1773 | |
| Loiseleuria procumbens (L.) Desv., 1813 | |
| Lunaria rediviva L., 1753 | |
| Luzula desvauxii Kunth, 1841 | |
| Medicago suffruticosa Ramond ex DC., 1805 | |
| Menyanthes trifoliata L., 1753 | |
| Molopospermum peloponnesiacum (L.) W.D.J.Koch, 1824 | |
| Moneses uniflora (L.) A.Gray, 1848 | |
| Myosotis corsicana subsp. pyrenaeorum Blaise & Kerguélen, 1992 | |
| Narcissus poeticus subsp. poeticus L., 1753 | |
| Nigritella gabasiana Teppner & E.Klein, 1993 | |
| Nothobartsia spicata (Ramond) Bolliger & Molau, 1992 | |
| Oreochloa elegans (Sennen) A.W.Hill, 1933 | |
| Oxytropis halleri Bunge ex W.D.J.Koch, 1844 | |
| Papaver argemone L., 1753 | |
| Pedicularis comosa L., 1753 | |
| Pedicularis mixta Gren., 1853 | |
| Pedicularis pyrenaica J.Gay, 1832 | |
| Peucedanum ostruthium (L.) W.D.J.Koch, 1824 | |
| Phyteuma pyrenaicum R.Schulz, 1904 | |
| Poa supina Schrad., 1806 | |
| Polygonum alpinum All., 1773 | |
| Potamogeton nodosus Poir., 1816 | |
| Potentilla fruticosa L., 1753 | |
| Potentilla palustris (L.) Scop., 1771 | |
| Potentilla pyrenaica Ramond ex DC., 1805 | |
| Primula elatior subsp. intricata (Gren. & Godr.) Widmer, 1891 | |
| Pseudorchis albida subsp. albida (L.) Á.Löve & D.Löve, 1969 | |
| Pulsatilla alpina subsp. alpina (L.) Delarbre, 1800 | |
| Pulsatilla alpina subsp. apiifolia (Scop.) Nyman, 1878 | |
| Pulsatilla vernalis (L.) Mill., 1768 | |
| Ranunculus angustifolius DC., 1808 | |
| Ranunculus aquatilis L., 1753 | |
| Ranunculus platanifolius L., 1767 | |
| Reseda glauca L., 1753 | |
| Rosa glauca Pourr., 1788 | |
| Rosa vosagiaca Desp., 1828 | |
| Rubus saxatilis L., 1753 | |
| Rumex longifolius DC., 1815 | |
| Salix aurita L., 1753 | |
| Salix bicolor Willd., 1796 | |
| Salix foetida Schleich. ex DC., 1805 | |
| Salix pentandra L., 1753 | |
| Salix retusa L., 1759 | |
| Sanguisorba officinalis L., 1753 | |
| Saxifraga aquatica Lapeyr., 1801 | |
| Saxifraga aretioides Lapeyr., 1801 | |
| Saxifraga cuneifolia L., 1759 | |
| Saxifraga geranioides L., 1755 | |
| Saxifraga media Gouan, 1773 | |
| Saxifraga pentadactylis subsp. pentadactylis Lapeyr., 1801 | |
| Saxifraga praetermissa D.A.Webb, 1963 | |
| Scutellaria alpina subsp. alpina L., 1753 | |
| Sedum villosum L., 1753 | |
| Sempervivum arachnoideum L., 1753 | |
| Sempervivum tectorum subsp. tectorum L., 1753 | |
| Stemmacantha centauroides (L.) Dittrich, 1984 | |
| Streptopus amplexifolius (L.) DC., 1805 | |
| Swertia perennis L., 1753 | |
| Teucrium aureum subsp. aureum Schreb., 1773 | |
| Teucrium montanum L., 1753 | |
| Thalictrum alpinum L., 1753 | |
| Thymus vulgaris subsp. vulgaris L., 1753 | |
| Tozzia alpina L., 1753 | |
| Trifolium badium Schreb., 1804 | |
| Trifolium spadiceum L., 1755 | |
| Triglochin palustris L., 1753 | |
| Trollius europaeus L., 1753 | |
| Vaccinium vitis-idaea L., 1753 | |
| Valeriana dioica L., 1753 | |
| Veronica nummularia Gouan, 1773 | |
| Veronica urticifolia Jacq., 1773 | |
| Ptéridophytes 4 | |
| Equisetum sylvaticum L., 1753 | |
| Equisetum variegatum Schleich., 1797 | |
| Isoetes echinospora Durieu, 1861 | |
| Isoetes lacustris L., 1753 | |
Fiche établie à partir de l'inventaire national ZNIEFF de l' INPN (MNHN) — extraction ZNIEFF INPN 2025 (ZIP de secours). Méthodologie et licences.