Massifs calcaires de l'Estibète, du Granquet et du Pibeste, forêt de Très Crouts, vallée du Bergons et crêtes
ZNIEFF de type 2 · identifiant national 730011454 · 17 871 ha · 320–1877 m d'altitude
La ZNIEFF de type 2 « Massifs calcaires de l'Estibète, du Granquet et du Pibeste, forêt de Très Crouts, vallée du Bergons et crêtes » (identifiant national 730011454) est un grand ensemble naturel riche et peu modifié qui s'étend sur 17 871 ha, entre 320 et 1 877 m d'altitude. Elle recouvre 26 communes, dont 5 engagées dans un Atlas de la biodiversité communale : Louvie-Soubiron, Argelès-Gazost, Arrens-Marsous et 2 autres (départements : Pyrénées-Atlantiques, Hautes-Pyrénées). L'inventaire national justifie ce classement par 309 espèces déterminantes, principalement chez les Basidiomycètes, les Phanérogames et les Ascomycètes.
Délimitation et bilan
Délimitation
La ZNIEFF s’appuie essentiellement sur des critères géomorphologiques. La zone comprend l’ensemble des massifs et des vallées en rive gauche du gave de Pau, compris entre le gave au nord et à l’est, le val d’Azun et le tour du val d’Azun (GR10) au sud, qui marque la transition avec le massif du Gabizos, et la frontière régionale avec l’Aquitaine à l’ouest, qui correspond au passage de l’Ouzom. Au nord-ouest, le site a été étendu en Aquitaine jusqu’à l’Ouzom sur des critères géologiques, afin d’englober la continuité du chaînon calcaire.
Ainsi, se trouvent englobés dans le site, du nord au sud : la forêt de Très Crouts et de Lourdes, les petits massifs de la proximité de Lourdes, les massifs calcaires du Granquet et du Pibeste, le mont de Gez et le massif d’Arragnat, la forêt de l’Abédet, le pic de Bazès, et les cols de Soum et de Soulor à l’extrême sud, ainsi que le bassin versant de l’Ouzom en rive droite.
L’ensemble de la zone fait l’objet d’un réseau dense de données déterminantes, et d’habitats tant floristiques que faunistiques.
Les bocages et autres milieux de bas de versant bien préservés ont été intégrés. Les zones habitées et les carrières ont été exclues, à l’exception de quelques quartiers de granges. La crête d’Azun englobe à l’ouest la station de ski de fond d’Azun, peu artificialisée et hébergeant des enjeux, floristiques notamment.
Communes ABC concernées
5 commune(s) ayant un ABC sur les 26 commune(s) de la zone.
Louvie-SoubironArgelès-GazostArrens-MarsousFerrièresGaillagos
Espèces déterminantes citées
Espèces ayant justifié l'inscription de la zone à l'inventaire ZNIEFF (hors espèces confidentielles).
| Amphibiens 5 | |
|---|---|
| Alytes obstetricans (Laurenti, 1768) | |
| Calotriton asper (Al. Dugès, 1852) | |
| Lissotriton helveticus (Razoumowsky, 1789) | |
| Salamandra salamandra (Linnaeus, 1758) | |
| Triturus marmoratus (Latreille, 1800) | |
| Ascomycètes 14 | |
| Ciliaria setosa (Nees ex Fr.) Boudier | |
| Geoglossum barlae Boudier | |
| Geoglossum umbratile Sacc., 1878 | |
| Gyromitra infula (Schaeffer ex Fr.) Quélet | |
| Helvella atra Oeder ex Fr. | |
| Helvella lactea Boudier | |
| Helvella phlebophora Pat. & Doass., non (Sacc.) | |
| Helvella solitaria (Karsten) Karsten | |
| Hypocreopsis lichenoides (Tode ex Fr.) Seaver | |
| Mitrula paludosa Fr. ex Fr. | |
| Pachyella violaceonigra (Rehm) Pfister | |
| Peziza obtusapiculata Moravec | |
| Trichoglossum hirsutum (Pers. ex Fr.) Boudier | |
| Vibrissea truncorum (Albertini & Schw. ex Fr.) Fr. | |
| Autres 2 | |
| Ramariopsis clavuligera | |
| Ramariopsis tenuiramosa | |
| Basidiomycètes 145 | |
| Abortiporus fractipes (Berk. & Curt.) Bondarzew | |
| Agrocybe erebia (Fr. : Fr.) Kühner | |
| Agrocybe firma (Peck) Singer | |
| Agrocybe ombrophila (Fr.) Konrad & Maublanc | |
| Albatrellus pes-caprae (Pers. : Fr.) Pouzar | |
| Alnicola scolecina (Fr.) Romagn. | |
| Amanita echinocephala (Vittadini) Quélet | |
| Arrhenia acerosa var. tenella (Kühner ex Kühner) Aronsen | |
| Boletus rhodoxanthus (Krombholz) Kallenbach | |
| Boletus rubrosanguineus (Walty) ex Cheype | |
| Boletus venturii Bon | |
| Camarophyllopsis atropuncta (Pers. : Fr.) Arnolds | |
| Camarophyllopsis micacea (Berk. & Br.) Arnolds | |
| Camarophyllopsis phaeophylla (Romagn.) Arnolds | |
| Chaetocalathus craterellus (Durieu & Léveillé) Singer | |
| Cheimonophyllum candidissimum (Berk. & Curt. ? Sacc.) Singer | |
| Clavaria argillacea Pers. : Fr. | |
| Clavaria fumosa Pers. : Fr. | |
| Clavaria incarnata Weinmann | |
| Clavulinopsis cinereoides (G.F. Atkinson) Corner | |
| Clavulinopsis corniculata (J.C. Sch. : Fr.) Corner | |
| Clavulinopsis luteoalba (Rea) Corner | |
| Clitocybe costata Kühner & Romagn. ex Kühner & Romagn. | |
| Clitocybe lituus (Fr.) Métrod | |
| Coprinus laanii Kits van Waveren | |
| Coprinus saccharinus Romagn. | |
| Cortinarius aleuriosmus R. Maire | |
| Cortinarius bulliardii (Pers. : Fr.) Fr. | |
| Cortinarius citrinolilacinus (Moser) Moser | |
| Cortinarius cyanites Fr. | |
| Cortinarius humicola (Quélet) R. Maire | |
| Cortinarius olivaceofuscus Kühner | |
| Cortinarius praestans (Cordier) Gillet, 1876 | |
| Cortinarius rufoolivaceus (Pers. : Fr.) Fr. | |
| Cortinarius splendens R. Henry ex R. Henry | |
| Creolophus cirrhatus (Pers. : Fr.) P. Karsten | |
| Crepidotus crocophyllus (Berk.) Sacc. | |
| Crepidotus ehrendorferi Hausknecht & I. Krisai | |
| Crepidotus epibryus (Fr. : Fr.) Quélet | |
| Cuphophyllus berkeleyi (P.D. Orton & Watling) Bon | |
| Cuphophyllus colemannianus (Bloxam) Bon | |
| Cyphellostereum pusiolum (Berk. & Curt.) D.A. Reid | |
| Cystoderma granulosum (Batsch : Fr.) Fayod | |
| Cystoderma terreyi (Berkeley & Br.) Harmaja | |
| Dermoloma atrocinereum (Pers.) Herink ex P.D. Orton | |
| Echinoderma calcicola (Knudsen) Bon | |
| Entoloma alnetorum Monthoux & Röllin | |
| Entoloma clypeatum (L.) Kummer | |
| Entoloma dysthales (Peck) Sacc. | |
| Entoloma exile (Fr. : Fr.) Hesler | |
| Entoloma incarnatofuscescens (Britzelmayr) Noordeloos | |
| Entoloma pleopodium (Bull. : Fr.) Noordeloos | |
| Entoloma prismatospermum (Romagn.) Horak | |
| Entoloma pseudocoelestinum Arnolds | |
| Entoloma tjallingiorum Noordeloos | |
| Flammulaster denticulatus P.D. Orton | |
| Flammulaster limulatoides P.D. Orton | |
| Flammulaster limulatus (Fr.) Watling | |
| Flammulaster wieslandri (Fr.) Moser | |
| Galerina mairei Bouteville & P.-A. Moreau | |
| Geastrum vulgatum Vittadini | |
| Gomphus clavatus (Pers. : Fr.) S.F. Gray | |
| Hebeloma tomentosum (Moser) Gröger & Zschieschang | |
| Hohenbuehelia albonigra (Patouillard) Courtecuisse | |
| Hydnellum concrescens (Pers.) Banker | |
| Hydnellum ferrugineum (Fr. : Fr.) P. Karsten | |
| Hydropus trichoderma (Josserand) Singer | |
| Hygrocybe nitrata (Pers.) Wünsche | |
| Hygrocybe streptopus (Fr.) Bon | |
| Hygrocybe unguinosa (Fr. : Fr.) P. Karsten | |
| Inocybe godeyi Gillet | |
| Inocybe haemacta (Berk. & Cooke) Sacc. | |
| Inocybe napipes J.E. Lange | |
| Inocybe pholiotinoides Romagn. | |
| Inocybe rhodiola Bresadola | |
| Lactarius curtus Britzelmayr | |
| Lactarius fuliginosus var. albipes (J.E. Lange) Bon | |
| Lactarius romagnesii Bon | |
| Lactarius violascens (Otto : Fr.) Fr. | |
| Leccinum molle (Bon) Bon | |
| Lentinellus ursinus (Fr. : Fr.) Kühner | |
| Lentinus suavissimus Fr. | |
| Leucoagaricus georginae (W.G. Smith) Singer | |
| Leucopaxillus gentianeus (Quélet) Kotlaba | |
| Limacella ochraceolutea P.D. Orton | |
| Limacella vinosorubescens Furrer | |
| Lycoperdon foetidum Bonorden | |
| Macrotyphula fistulosa (Holmskjold : Fr.) R.H. Petersen | |
| Marasmiellus virgatocutis Robich, Esteve-Raventos & Moreno | |
| Mycena leptophylla (Peck) Sacc. | |
| Mycenella bryophila (Voglino) Singer | |
| Mycenella margaritispora (J.E. Lange) Singer | |
| Mycenella variispora Robich | |
| Nothopanus porrigens (Pers. : Fr.) Singer | |
| Omphalina epichysium (Pers. : Fr.) Quélet | |
| Phaeocollybia festiva (Fr.) Heim | |
| Phaeotellus griseopallidus (Desmazières : Fr.) Kühner & Lamoure ex Courtecuisse | |
| Phyllotopsis nidulans (Pers. : Fr.) Singer | |
| Pleurotus cornucopiae (Paulet) Quélet | |
| Pleurotus pulmonarius (Fr. : Fr.) Quélet | |
| Pluteus depauperatus Romagn. | |
| Pluteus diettrichii Bresadola | |
| Pluteus fenzlii (Schulzer von Müggenburg) Corriol & P.-A. Moreau | |
| Pluteus inquilinus Romagn. | |
| Pluteus insidiosus Vellinga & Schreurs | |
| Pluteus luctuosus Boud. | |
| Pluteus luteovirens Rea | |
| Pluteus pearsonii P.D. Orton | |
| Pluteus podospileus Sacc. & Cuboni | |
| Pluteus pouzarianus Singer | |
| Pluteus punctipes P.D. Orton | |
| Pluteus thomsonii (Berk. & Br.) Dennis | |
| Pluteus tricuspidatus Velenovsky | |
| Pluteus umbrosus (Pers. : Fr.) Kummer | |
| Psathyrella gossypina (Bull. : Fr.) A. Pearson & Dennis | |
| Psathyrella hirtosquamulosa (Peck) A.H. Smith | |
| Psathyrella hydrophiloides Kits van Waveren | |
| Psathyrella narcotica Kits van Waveren | |
| Psathyrella populina (Britzelmayr) Kits van Waveren | |
| Psathyrella pygmaea (Bull. : Fr.) Singer | |
| Pycnoporellus fulgens (Fr.) Donk | |
| Ramaria bataillei (R. Maire) Corner | |
| Ramaria fennica (P. Karsten) Ricken | |
| Ramaria gracilis (Pers. : Fr.) Quélet | |
| Ramaria sanguinea (Pers.) Quélet | |
| Ramaria subbotrytis (Coker) Corner | |
| Ramaria subtilis (Pers. : Fr.) Quélet | |
| Ramariopsis crocea (Pers. : Fr.) Corner | |
| Ramariopsis kunzei (Fr. : Fr.) Corner | |
| Ramariopsis pulchella (Boudier) Corner | |
| Ramicola rubi (Berk.) Watling | |
| Ramicola sumptuosa (P.D. Orton) Watling | |
| Rugosomyces chrysenteron (Bull. : Fr.) Bon | |
| Rugosomyces hebelomoides (Gerhardt) Bon | |
| Russula acrifolia Romagn. ex Romagn. | |
| Russula farinipes Romell | |
| Russula puellula Ebbensen, F.H. Møller & J. Schäffer | |
| Russula rubroalba (Singer) Romagn. | |
| Russula silvestris (Singer) Reumaux | |
| Russula urens Romell ex Singer | |
| Thelephora anthocephala (Bull. : Fr.) Fr. | |
| Thelephora penicillata (Pers. : Fr.) Fr. | |
| Tricholoma sulfurescens Bresadola | |
| Tricholomopsis ornata (Fr.) Singer | |
| Volvaria hypopithys (Fr.) P. Karsten | |
| Bryophytes 12 | |
| Barbula crocea (Brid.) F.Weber & D.Mohr | |
| Cololejeunea calcarea (Lib.) Schiffn. | |
| Sphagnum capillifolium (Ehrh.) Hedw. | |
| Sphagnum denticulatum Brid. | |
| Sphagnum fallax (H.Klinggr.) H.Klinggr. | |
| Sphagnum palustre L. | |
| Sphagnum papillosum Lindb. | |
| Sphagnum quinquefarium (Braithw.) Warnst. | |
| Sphagnum rubellum Wilson | |
| Sphagnum squarrosum Crome | |
| Sphagnum subnitens Russow & Warnst. | |
| Sphagnum subsecundum Nees | |
| Coléoptères 10 | |
| Aphaenops rhadamanthus (Linder, 1860) | |
| Benibotarus alternatus (Fairmaire, 1857) | |
| Denticollis rubens Piller & Mitterpacher, 1783 | |
| Geotrechus gallicus (Delarouzée, 1857) | |
| Geotrechus jeanneli A. Gaudin, 1938 | |
| Hydraphaenops pandellei (Linder, 1859) | |
| Prionus coriarius (Linnaeus, 1758) | |
| Sinodendron cylindricum (Linnaeus, 1758) | |
| Speonomus speluncarum (Delarouzée, 1857) | |
| Thymalus limbatus (Fabricius, 1787) | |
| Crustacés 3 | |
| Oritoniscus pyrenaeus (Racovitza, 1907) | |
| Oritoniscus remyi Dalens, 1964 | |
| Oritoniscus simplex Vandel, 1957 | |
| Lichens 9 | |
| Bryoria capillaris (Ach.) Brodo & D. Hawksw. | |
| Leptogium corticola (Taylor) Tuck. | |
| Menegazzia terebrata (Hoffm.) A. Massal. | |
| Nephroma bellum (Spreng.) tuck. | |
| Parmelia crinita Ach. | |
| Parmeliella atlantica Degel. | |
| Sticta limbata (Sm.) Ach. | |
| Sticta sylvatica (Huds.) Ach. | |
| Thelopsis rubella Nyl. | |
| Mammifères 8 | |
| Barbastella barbastellus (Schreber, 1774) | |
| Galemys pyrenaicus (E. Geoffroy, 1811) | |
| Lutra lutra (Linnaeus, 1758) | |
| Mustela putorius Linnaeus, 1758 | |
| Myotis daubentonii (Kuhl, 1817) | |
| Myotis nattereri (Kuhl, 1817) | |
| Rhinolophus ferrumequinum (Schreber, 1774) | |
| Rhinolophus hipposideros (Bechstein, 1800) | |
| Mollusques 3 | |
| Abida pyrenaearia (Michaud, 1831) | |
| Cochlostoma obscurum obscurum (Draparnaud, 1805) | |
| Cochlostoma partioti (Saint-Simon, 1848) | |
| Odonates 2 | |
| Lestes sponsa (Hansemann, 1823) | |
| Sympetrum vulgatum (Linnaeus, 1758) | |
| Oiseaux 13 | |
| Aegolius funereus (Linnaeus, 1758) | |
| Aquila chrysaetos (Linnaeus, 1758) | |
| Aquila pennata (Gmelin, 1788) | |
| Bubo bubo (Linnaeus, 1758) | |
| Circaetus gallicus (Gmelin, 1788) | |
| Dendrocopos leucotos lilfordi (Sharpe & Dresser, 1871) | |
| Dendrocopos medius (Linnaeus, 1758) | |
| Falco peregrinus Tunstall, 1771 | |
| Lagopus mutus pyrenaicus Hartert, 1921 | |
| Perdix perdix hispaniensis Reichenow, 1892 | |
| Tachybaptus ruficollis (Pallas, 1764) | |
| Tetrao urogallus aquitanicus Ingram, 1915 | |
| Tichodroma muraria (Linnaeus, 1758) | |
| Orthoptères 5 | |
| Callicrania ramburii (Bolívar, 1878) | |
| Chorthippus binotatus saulcyi (Krauss, 1888) | |
| Gryllotalpa gryllotalpa (Linnaeus, 1758) | |
| Metrioptera brachyptera (Linnaeus, 1761) | |
| Zeuneriana abbreviata (Audinet-Serville, 1838) | |
| Phanérogames 75 | |
| Achnatherum calamagrostis (L.) P.Beauv., 1812 | |
| Allium ericetorum Thore, 1803 | |
| Allium victorialis L., 1753 | |
| Aquilegia pyrenaica DC., 1815 | |
| Arabis serpyllifolia subsp. serpyllifolia Vill. | |
| Armeria pubinervis Boiss., 1848 | |
| Asperula pyrenaica L., 1753 | |
| Astragalus alpinus subsp. alpinus L., 1753 | |
| Bromus racemosus L., 1762 | |
| Cardamine pentaphyllos (L.) Crantz, 1769 | |
| Carex paniculata L., 1755 | |
| Carex pulicaris L., 1753 | |
| Carex rostrata Stokes, 1787 | |
| Carex strigosa Huds., 1778 | |
| Carum verticillatum (L.) W.D.J.Koch, 1824 | |
| Coeloglossum viride (L.) Hartm., 1820 | |
| Daboecia cantabrica (Huds.) K.Koch, 1872 | |
| Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata (L.) Soó, 1962 | |
| Dethawia splendens subsp. splendens (Lapeyr.) Kerguélen, 1993 | |
| Dethawia splendens (Lapeyr.) Kerguélen, 1993 | |
| Dianthus barbatus subsp. barbatus L., 1753 | |
| Dianthus superbus L., 1755 | |
| Dipcadi serotinum (L.) Medik., 1790 | |
| Drosera rotundifolia L., 1753 | |
| Erodium manescavii Coss., 1847 | |
| Eryngium bourgatii Gouan, 1773 | |
| Erysimum seipkae Polatschek, 1979 | |
| Festuca gautieri subsp. scoparia (Hack. & A.Kern.) Kerguélen, 1983 | |
| Gentiana occidentalis subsp. occidentalis Jakow., 1899 | |
| Gentiana pneumonanthe L., 1753 | |
| Geranium cinereum subsp. cinereum Cav., 1787 | |
| Geum pyrenaicum Mill., 1768 | |
| Iberis bernardiana Godr. & Gren., 1848 | |
| Impatiens noli-tangere L., 1753 | |
| Iris graminea L., 1753 | |
| Juniperus sabina L., 1753 | |
| Lathraea squamaria L., 1753 | |
| Leontopodium alpinum Cass., 1822 | |
| Leucanthemum maximum (Ramond) DC., 1837 | |
| Ligusticum lucidum Mill., 1768 | |
| Logfia gallica (L.) Coss. & Germ., 1843 | |
| Melampyrum sylvaticum L., 1753 | |
| Menyanthes trifoliata L., 1753 | |
| Narcissus bicolor L., 1762 | |
| Nigritella gabasiana Teppner & E.Klein, 1993 | |
| Nothobartsia spicata (Ramond) Bolliger & Molau, 1992 | |
| Onobrychis pyrenaica (Sennen) Sennen ex Sirj., 1925 | |
| Ononis minutissima L., 1753 | |
| Orchis coriophora subsp. fragrans (Pollini) K.Richt., 1890 | |
| Orchis simia Lam., 1779 | |
| Orthilia secunda (L.) House, 1921 | |
| Pedicularis tuberosa L., 1753 | |
| Petrocoptis pyrenaica (J.P.Bergeret) A.Braun ex Walp., 1842 | |
| Phillyrea angustifolia L., 1753 | |
| Pistacia terebinthus L., 1753 | |
| Potamogeton polygonifolius Pourr., 1788 | |
| Potentilla fruticosa L., 1753 | |
| Ranunculus gramineus L., 1753 | |
| Rhamnus saxatilis Jacq., 1762 | |
| Rhynchospora alba (L.) Vahl, 1805 | |
| Rosa sempervirens L., 1753 | |
| Rubus hirtus Waldst. & Kit., 1805 | |
| Ruta angustifolia Pers., 1805 | |
| Sagina saginoides subsp. pyrenaica (Rouy) Font Quer, 1949 | |
| Sanguisorba officinalis L., 1753 | |
| Saxifraga aretioides Lapeyr., 1801 | |
| Saxifraga praetermissa D.A.Webb, 1963 | |
| Scilla autumnalis L., 1753 | |
| Scutellaria minor Huds., 1762 | |
| Tephroseris helenitis var. discoidea (DC.) Kerguélen, 1987 | |
| Teucrium montanum L., 1753 | |
| Thalictrum macrocarpum Gren., 1838 | |
| Triglochin palustris L., 1753 | |
| Valeriana dioica L., 1753 | |
| Xolantha guttata (L.) Raf., 1838 | |
| Poissons 1 | |
| Salmo salar Linnaeus, 1758 | |
| Ptéridophytes 2 | |
| Ophioglossum azoricum C.Presl, 1845 | |
| Osmunda regalis L., 1753 | |
Fiche établie à partir de l'inventaire national ZNIEFF de l' INPN (MNHN) — extraction ZNIEFF INPN 2025 (ZIP de secours). Méthodologie et licences.